بعضی جوک ها - انصاف 1

تجربه انتخابات سال ۸۸ نشان می‎دهد که در فضای رقابت سیاسی کشور، بعضی از فعالان و بازیگران ظرفیت و تحمل کافی برای چنین بازی پیچیده‎ای را ندارند. سیاست‎ورزان کم‎بنیه برای گریز از عوارض شکست سیاسی، آماده برهم زدن امنیت کشور و فضای آرام سیاسی هستند. اگر دسیسه بیگانگان و طمع دشمنان داخلی را هم بخواهیم نادیده بگیریم، لزوم هوشیاری نسبت به بی‎قراری بازندگان سیاسی و آفت‎های آن‎، همه ما را به هوشیاری بیشتر وا می‎دارد. علی‎الخصوص که ممکن است بعضی از گروه‎ها از پیش برای کم کردن تبعات باخت محتمل خویش، سناریوهایی جهت کم‎رنگ کردن شکست خود یا تلخ کردن طعم پیروزی حریف، طراحی کرده باشند.

در سال ۸۷، ریاست صدا و سیما در جلسه‎ای توجه جمع را نسبت به تأثیرگذاری قابل‎توجه پیامک‎ها در فضای غیررسمی جلب کرده بودند. در زمستان همان سال شاهد تشدید پیامک‎ها، کاریکاتورها، ایمیل‎ها و سپس کلیپ‎ها بر ضد رییس‎جمهوری کشورمان، جناب آقای احمدی‎نژاد، بودیم. تا جایی‎که حتی خارجیان هم در سایت‎ها و مجلات خود پا به این عرصه گذاشتند. چیزی‎که خیلی از مخاطبان آن را صرفا شوخی یا اهانت‎هایی خفیف ارزیابی کردند که ارزش واکنش نشان دادن نداشت.

دو بند پیشین می‎تواند حکم مقدمه را داشته باشد برای طرح موضوع این نوشتار.

تصمیم‎سازان سیاسی به‎منظور جلب‎توجه اقشارمختلف مردم، فضاسازی، تقریب اذهان به منویات خویش و یا درگیر کردن فکر جامعه با یک موضوع، نیازمند پیدا کردن نقطه‎ای آغازین برای شروع فعالیت خود هستند. مسأله یا موضوعی که گاهی باید به اندازه یک نقطه کوچک و کم‎ارزش به‎نظر برسد تا حساسیت طرف مقابل را جلب نکند و در عین‎حال بتواند آغازی بر یک عملیات روانی و فضاسازی تبلیغی باشد.

مسیر آماده‎سازی جامعه برای ورود به عرصه‎ای جدید که حساسیت‎های سیاسی، مردمی و اجتماعی بالایی دارد، روند پیچیده‎ای‎ست. مهم‎ترین دلیل پیچیدگی آن نیز در موارد زیر قابل‎مشاهده است.

۱- تبعات سیاسی طراحی چنین پروژه‎های روانی، اجتماعی و سیاسی، گاهی جبران‎ناپذیر است.

۲- طرف مقابل ممکن است بتواند خود را برای مقابله آماده کند و در نتیجه عملیات ناموفق بماند.

۳- مردم اگر بدانند که در پس اتفاقی که به ظاهر کم‎ارزش به‎نظر می‎رسد، طراحی گسترده و پیچیده‎ای قرار دارد، نسبت به آن واکنش منفی نشان می‎دهند و کار نتیجه عکس خواهد داد. یعنی اگر مردم بفهمند موج شایعات پی‎درپی که درباره یک شخص منتشر می‎شود و یا جوک‎های (از به‎کار بردن لفظ لطیفه عمدا اجتناب کرده‎ام) مربوط به او که هرکدام به‎نحوی با تمسخر او به خنده افراد منتهی می‎شود، با هدفی سیاسی و روانی طراحی شده است، حتی اگر از پذیرش آن‎ها اجتناب نکنند؛ آن‎ها را با تحلیل و بینش دریافت می‎کنند.

قدم اول برای آماده‎سازی اذهان عمومی جهت ورود به یک روند سیاسی و اجتماعی، درگیرسازی ذهن مخاطبان با بخشی از موضوع است. از همین‎جا جهت‎گیری نیز به آرامی شروع می‎شود. مخاطبان دسته‎بندی می‎شوند و به فراخور سطح سواد، فرهنگ و بینش آن‎ها خوراک‎های ذهنی متنوعی تولید می‎شود. مطالب تحلیلی در کتاب‎ها و مجلات درج می‎شوند. ماهواره و اینترنت به انتشار هدفمند اخبار می‎پردازند و در سطحی فراگیر و عمومی و البته بسیار مؤثر، جوک‎ها و شایعات لایه‎های عامیانه و نازل اجتماع را پوشش می‎دهند.

کاربری جوک و شایعه در این است که حتی نخبگان و فرهیختگان و سیاسیون نیز در ساعات و لحظات شخصی و غیرجدی خود به آن می‎پردازند و به آن مبتلا هستند. شایعه و جوک در جامعه ما معمولا در کنار هم مطرح می‎شوند، جوک‎ها ابتدا پایه‎های احترام و منزلت و جایگاه سوژه‎ای خود را سست می‎کند و سپس شایعه به تخریب مشروعیت و مقبولیت و نفوذ کلام و رأی سوژه می‎پردازد. حال این عملیات ضد هرکس که می‎خواهد باشد. جامعه ایرانی تجربه این اتفاق را در مورد اقوام مختلف خود، اقشار گوناگون اجتماعی و شخصیت‎های متعدد انقلابی داراست.

جوک‎ها در جامعه ما – شاید در کشورهای دیگر هم همین‎طور باشد – شایع هستند. یونسکو فارسی‎زبانان را شوخ‎ترین مردم دنیا معرفی کرده است که دارای انواع و سطوح فراوان شوخی هستند و جالب این‎که از حیث میزان و تنوع ناسزا نیز پس از فرانسویان در رده دوم قرار می‎گیریم. با این اوصاف مردم نسبت به اقسام جوک واکنش منفی نشان نمی‎دهند. و در نتیجه جوک‎ها دهان به دهان، گوش به گوش و ایمیل (پست‎ الکترونیکی) به ایمیل منتشر می‎شوند. افراد حتی اگر مضمون جوک را هم نپسندند، به آن می‎خندند.

اما این پدیده جذاب عمومی اجتماعی وقتی فراوانی پیدا کند یا به‎طور مشهود به موضوعی خاص متوجه باشد، درخور توجه و ریزبینی است. خصوصا که این اتفاق در آستانه یک مرحله مهم سیاسی جامعه رخ دهد.

موضوع این نوشتار – به‎طور مشخص و دقیق – پرداختن به حجم قابل‎ملاحظه جوک‎هایی است که در مورد آیت‎الله احمد جنتی، دبیر شورای نگهبان، این‎روزها منتشر شده است. چرا یک‎باره طی چند ماه گذشته ایشان این‎طور آماج جوک‎ها قرار گرفته‎اند؟ آیا می‎خواهند سوابق علمی، مبارزاتی و سیاسی ایشان را آهسته آهسته و بی‎سر و صدا کم‎رنگ کنند. پس از یک عمر همراهی با امام و رهبری و خدمت به جامعه، حالا ایشان به سوژه جوک‎ها تبدیل شده است. طراحان این فضای عجیب به‎دنبال چه هستند که پیرمرد زاهد و هوشیار عرصه سیاست را به موضوع جوک تبدیل کرده‎اند؟

اگرهیچ نیتی نیست و صرفا خندیدن مهم است(؟!) چرا در آستانه انتخابات و در جایی‎که همه رقبا و رفقا چشم به عملکرد شورای نگهبان دوخته‎اند این فضاسازی صورت می‎گیرد؟ به خود اجازه نمی‎دهم به تحلیل جزییات و محتوای این حجم از جوک‎ها بپردازم. ما به هیچ‎وجه اجازه و وظیفه نداریم حتی برای تحلیل، هر چیزی را در فضای عمومی جامعه منتشر کنیم. اما ماجرا برای چندمین‎بار در حال تکرار شدن است.

این‎بار احتمالا برای آیت‎الله جنتی پروژهای تخریب را طراحی کردهاند. فعلا در مرحله آماده‎سازی اذهان هستند. طراحان این موج تبلیغی می‎خواهند به نگاه مردم نسبت به ایشان طعم و جهت بدهند، به‎طوری‎که هر وقت صحبت از شورای نگهبان و دبیر آن شد؛ چیزی غیر از جدیت و دقت و امانت‎داری و تیزبینی به اذهان متبادر شود. مراحل بعدی هم ممکن است در پیش باشد. سطح بعدی، سطح شایعات است. احتمالا این یار قدیمی انقلاب را آماج تهمت‎های مختلف هم قرار خواهند داد و به سمت تحریک اذهان عمومی علیه شورای نگهبان حرکت خواهند کرد. چه می‎دانیم، شاید این‎بار فتنه قبل از وقوع انتخابات رخ دهد؛ شاید بازیگران جدیدی نقش فتنه‎گران را بر عهده بگیرند. شاید همان‎ها از امروز مانع اصلی خود را آیت‎الله جنتی تشخیص داده‎اند و در حال پیاده کردن طرحی برای تخریب جایگاه شورای نگهبان هستند. اگرچه شاید این گمانه‎زنی‎ها بدبینانه به‎نظر برسد، ولی به‎واسطه جفایی که افرادی نظیر آقایان کروبی، موسوی و خاتمی در حق جمهوری اسلامی کردند، دیگر نمی‎توان از کنار این‎گونه امور به آسانی گذشت.

چه‎کسی باور می‎کرد کمیته صیانت از آرا و آن تجمع‎ها و تشکل‎های اجتماعی و سیاسی متعدد، در مرحله ادعای تقلب و نفی صداقت نظام به ابزار اصحاب فتنه بدل شود. آن‎موقع که نماهنگ‎های مخالف در سطح جامعه پخش می‎شد، نمی‎دانستیم که گام‎های بعدی چیست و چه اتفاق‎هایی رخ خواهد داد. اگرچه امروز هم نمی‎دانیم فردا چه پیش خواهد آمد، ولی قطعا می‎دانیم که باید مراقبت خود را بیشتر کنیم. این جوک‎ها بی‎دلیل به‎سوی این مرد بزرگ سرازیر نشده‎اند پس باید بدانیم آن‎ها از آیت‎الله جنتی چه می‎خواهند؟!

/ 7 نظر / 32 بازدید
سید

سلام. ان شاء الله اگر فرصتی بود متنی در جواب این مقاله پسر آقای حداد عادل خواهم نوشت ولی فی الحال درج چنین مطلبی در این وبلاگ که حاوی مقداری ادعاهایی است که پس از 32 ماه هنوز هیچ مدرکی جز چند اعتراف تلویزیونی برای اثبات آن ارائه نشده است بعید مینمود.

ناشناس

همینطوری که داشتم این مقاله مو شکافانه رو می خوندم نمی دونم چرایاد انتخابات مجلس ششم افتادم، آقای علیرضا رجایی با 771677 رای نفر 28 بود و ابوی راقم این مقاله نفر 33 به هر حال جدیت و دقت و امانت داری و تیز بینی حضرت آیت ا... جنتی با ابطال 700000 رای آقای حداد عادل را به مجلس فرستاد و آقای علیرضا رجایی حذف شدند.(بخوانید کلا حذف شدند). آقای تاج زاده معاون وقت وزیر کشور از ایشان به قوه قضاییه شکایت می کنند اما پس از گذشت 13 سال هنوز به موضوع رسیدگی نشده راستی اول مقاله صحبت از انصاف و این حرفها بود نه؟ آقای جنتی در تریبون رسمی کشور آقایان کروبی و میر حسین را متهم می کنند که یک میلیارد دلار= (هزار میلیارد و یکصد میلیون تومان آن موقع و دو هزار میلیارد تومان الان) از آمریکا پول گرفتند آیا این اتهام نیاز به اثبات نداشت؟ با انصاف اسلام و احادیثی که نقل می کنند و مو به تن آدم سیخ میشود که هیچ با کدام قانون گوینده این سخن مبرا از ارئه اسناد می باشد؟ (ای بابا دل ما هم خوشه ،یارو سه هزار میلیارد بلند کرده خبری نشد. این که اگر صحبت دوستان صحت داشته باشه ارز آوری کرده)

ناشناس

) امروز تقریبا یکسال از نماز جمعه ای که آقای جنتی این نابغه دوران که بیش از سی سال است که کشور نتوانسته جایگزینی برایشان بسازد (خدا نکرده حب مقام و قدرت این حرفها نیستا) میگذرد و ایشان در آن خواستار اجرای حکم حبس برای آقایان موسوی و کروبی شده بودند. در مقام دادستان یا قاضی نمی دانم اما رعایت انصاف در این حکم مورد تایید وجدان بشری هست؟ البته من منکر با بر نامه بودن این جوکها نیستم و عمر ایشان موضوعیست در ید حضرت حق نه حتی خود ایشان باید بستر هایی را که باعث میشود فضا برای رواج این جو کها آماده شود بدقت بررسی گردد و دست آخر به آقازاده مغفول اطمینان می دهم هدف انتخابات مجلس نیست پدر شما باز هم به مجلس خواهند رفت. آنها آینده ای محتوم را نشانه رفته اند. حسن جان بعضی وقتها یه چیزایی پست می کنیا

محمد علی چوپانیان

دقیقا با نظر نویسنده موافق هستم ولی به نظر می رسد آموزش همگانی از طریق افراد مطلع زمانی کارساز و نتیجه بخش است که قبل از آن فرهنگ غیبت نکردن بازسازی شود. بسیاری از فرنگ رفته ها اذعان میکنند که در غرب بسیاری از مردم غیبت نمیکنند چرا چرا چرا ؟

اصغری

اینکه به صورت پیچیده وهماهنگ ،هرچندوقت یکبار شخصیتی رانشانه میگیرند(والبته خوب هم میدانندکه به کجاو چه نوع افرادی گیربدهند)وترورشخصیت می کنند،حرفی نیست امانباید زمینه های پیدایش این تبلیغات راهم نادیده گرفت وساده سازی کرد.بالاخره ضربه دیدن برخی شخصیت های سیاسی ازمضیق عمل کردنهای امثال آقای جنتی درشورای نگهبان که منجربه ردصلاحیت آنها شده است،این نتیجه طبیعی راهم دارد که درقالب جوک،به عمر!ایشان گیربدهند که یعنی بالاخره کی اومیرود وایران گلستان میشود!(بیشترمردم عادت دارند همه چیزرا به یک عامل ربط بدهند!).وامادوست ناشناس که به حق برخطیبانی تاخته اید که قبل ازاثبات جرم،به دیگران اتهام واردمیکنند!مطمئنیدکه دلیل ابطال آرای آقای رجایی،به خاطرفرستادن آقای حداد به مجلس ششم بود؟!

به هر دیگی که میجوشد میاور کاسه و منشین که هر دیگی که میجوشد درون چیزی دگر دارد

غریبه

البته من فکر می کنم آقا فرید بیشتر از همه چی فعلا درد فامیل دارن چون جنتی بیشتر از همه برای فامیل طرف مایه گذاشته حالا هم ستاد جنگ روانی احمدی نژاد داره با این مسجبازیها تلافی میکنه چون یقه "گروه انحرافی" تو دستای پرتوان جنتیه البته به نمایندگی از طرف چه میشه کرد خود کرده را درمون نیست