تابلویی که کاش فراموش نشود!

١. چند روز پیش توجه ام به این نکته جلب شد: بالا رفتن و صعود با دشواری و «هنّ و هنّ » همراه است و اگر زندگی من بدون سختی باشد در سراشیبی سقوطم و توّهم صعود! شاید تعبیر « جهاد با نفس و تزکیه » که در متون دینی به چشم می خورد بیانگر همین مسئله و اهمیّت آن باشد. راستی! ما چقدر در طول زندگی احساس جنگ با نفس خودمان داریم!؟ تا حالا احساس کرده ایم که از این جنگ زخم برداشته ایم!؟

٢. در نمایشگاه کتاب غرفۀ انتشارات نگار بودم که چشمم به تابلوی « تزکیه » اثر استاد فرشچیان افتاد. فوق العاده است! باید نصبش کرد جلوی چشممان تا بفهمیم در روز باید چه نبردی داشته باشیم تا رستگار شویم؛ که خداوند فرمود: «قد افلح من زکیّها»

٣. اگر دسترسی ندارید خالی از لطف نیست حداقّل تصویر و توضیحاتش را به نقل از وب سایت موزۀ سعدآباد ببینید:


از زیباترین و نفیس ترین آثاری که توسط دستان توانمند استاد محمود فرشچیان به تصویر در آمده دو تابلوی" تزکیه" و "جدال با نفس" است که همچنان در موزه فرشچیان سعدآباد در معرض دید عموم قرار دارد .

به گزارش روابط عمومی مجموعه سعدآباد ،تابلوی " تزکیه" مربوط به سال 1368 و تابلوی "جدال با نفس" نیز در سال 1371 با تکنیک اکریلیک خلق گردیده اند .

معصومه مبینی ، مسئول موزه فرشچیان در رابطه با این دو اثر ارزشمند گفت :اثر «جدال با نفس» از لحاظ محتوا و معنی به تابلو «تزکیه» نزدیک می باشد با این تفاوت که استاد در تابلو «جدال با نفس» از تشعیری زیبا نیز در حاشیه کار استفاده نموده اند .

وی با اشاره به واژه تشعیر افزود : واژه تشعیر در هنر نگارگری بدین معناست که هنرمند نقوش حیوانی و گاه انسانی را آنچنان زیبا با نقوش ختایی و اسلیمی در هم می آمیزد که چشم انسان با دنبال کردن یک نقش ناخودآگاه به تصاویر دیگر نیز متصل می شود و به همین ترتیب تمامی حاشیه را با چشم می پیماید و قابل ذکر است که صرفاً از تشعیر درحا شیه آثار استفاده می گردد.

مبینی اضافه کرد : با چرخش چشم در تابلو تزکیه به حیواناتی بر می خوریم که همگی به شکلی درنده خو و وحشی به نظر می رسند حیواناتی که حتی به یکدیگر نیز آسیب می رسانند با نگاهی عمیق تر متوجه می شویم که تمامی این حیوانات با صورتهای زشت و پلید به شکلی از بدن انسان نشأت گرفته اند همچنین در قسمت بالای تصویر به شمشیر ترسیم شده در دست انسان می رسیم که به شکلی به مبارزه با این صورتهای حیوانی بر خواسته و همین طور به دو بال فرشته گونه ای که برای انسان به تصویر کشیده شده است .

مسئول موزه فرشچیان ضمن اشاره به تفاوتهای این دو اثر اظهار داشت : تفاوت دیگر در این دو اثر اشاره کنیم همان ترسیم بالها در اثر رهایی است که در تابلوی جدال با نفس دیده نمی شود که این خود این نکته را بیان می کند که در رهایی به شکلی انسان به معنای واقعی کلمه به آزادی و رهایی رسیده ولی در اثر دوم شاید انسان همچنان در ابتدای راه این مبارزه سخت و مشکل باشد.

وی در پایان افزود : نکته ای در این دو اثر نظر انسان را به خود جلب می نماید و آن نیز شمشیر دولبه ای است که ترسیم شده و شاید حالتی  تشبیه گونه باشد، تشبیه به شمشیر ذوالفقار حضرت علی (ع) و بیان کننده این موضوع که بزرگترین مردی که توانست با هوای نفس خود مقابله کند و به رهائی و آزادی  دست یابد حضرت علی (ع) بودند.

  
نویسنده : ; ساعت ۱٢:۱۸ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٩/۱۱/٢٤